Η Σχολή της Θεσσαλονίκης

   Στο πλαίσιο της Γενιάς του 1930, στη Θεσσαλονίκη, που μόλις το 1912 ενσωματώθηκε στο ελληνικό κράτος, ζει κι εργάζεται μια ομάδα συγγραφέων που από πολλούς ιστορικούς της λογοτεχνίας ονομάστηκε «λογοτεχνική συντροφιά» ή «Σχολή της Θεσσαλονίκης». Οι συγγραφείς αυτοί ίδρυσαν το 1932 το πρωτοπόρο περιοδικό Μακεδονικές Ημέρες που έθρεψε μια ιδιαίτερη στάση απέναντι στην ποίηση, αλλά πιο πολύ στην πεζογραφία.

   Το κοινό στοιχείο της συντροφιάς των  Μακεδονικών Ημερών είναι η ρήξη με τη ρεαλιστική γραφή και η εισαγωγή του μοντερνισμού στον αφηγηματικό λόγο. Ειδικότερα, οι Θεσσαλονικείς συγγραφείς της περιόδου αυτής γράφουν κείμενα νεωτερικά στα οποία:

Α) Δεν υπάρχει ή είναι υποτυπώδης η πλοκή

Β) Οι χαρακτήρες είναι ανολοκλήρωτοι, είναι σκιές

Γ) Ο αφηγητής δεν είναι παντογνώστης (έχουμε εσωτερική ή εξωτερική σκοπιά)

Δ) Δεν υπάρχει αντικειμενικός χρόνος (δηλαδή ο χρόνος του ρολογιού), αλλά υποκειμενικός, ψυχολογικός, εσωτερικός χρόνος (φιλοσοφία του Bergson) καθώς τα κείμενα προϋποθέτουν τη συμμετοχή και τον προβληματισμό του αναγνώστη

Ε) Δεν υπάρχει αντικειμενικός χώρος, αλλά εσωτερικός χώρος, γι’ αυτό και στα κείμενα αυτά μιλάμε για χωροχρόνο

Στ) Υπάρχει το στοιχείο της αυτοαναφορικότητας, δηλαδή ο συγγραφέας μιλάει για την περιπέτεια της γραφής και για τους προβληματισμούς του

Ζ)Υπάρχει διακειμενικότητα, δηλαδή ένα κείμενο συνδιαλέγεται με άλλα κείμενα και συγγραφείς

Η) Αμφισβητούνται οι όροι νουβέλα, μυθιστόρημα, διήγημα και στη θέση τους χρησιμοποιείται ο όρος πεζογράφημα. Γενικότερα, αποφεύγεται κάθε τι που παραπέμπει στην παράδοση κι επιδιώκεται να αποτυπωθεί η περιπέτεια της εσωτερικής μας ζωής.

   Ανάμεσα στους συγγραφείς της λογοτεχνικής συντροφιάς της Θεσσαλονίκης ξεχωρίζουν οι εξής: Στέλιος Ξεφλούδας (εισηγητής του εσωτερικού μονολόγου στην Ελλάδα με το έργο του Τα τετράδια του Παύλου Φωτεινού), Αλκιβιάδης Γιαννόπουλος (με ιταλική παιδεία, επηρεάστηκε από το κίνημα του φουτουρισμού), Γιώργος Δέλιος (δέχτηκε αγγλικές επιδράσεις), Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης (ο κατεξοχήν αρνητής της λογικής, ιδιότυπος και προσωπικός), Πέτρος Σπανδωνίδης, Βασίλειος Τατάκης, Γιώργος Βαφόπουλος, Γιώργος Θέμελης, Γιώργος Ιωάννου κ.α. Στην Αθήνα εξαίρεση στο κίνημα του ρεαλισμού αποτελεί η Μέλπω Αξιώτη που επηρεάστηκε κυρίως από τον υπερρεαλισμό και όχι από τους μοντερνιστές Ευρωπαίους συγγραφείς.